GIẢM SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG CHĂN NUÔI HEO NHỜ TẢO

Tảo Có Thể Đóng Vai Trò Quan Trọng Trong Ngành Chăn Nuôi Heo Bền Vững
Năm 1986, Thuỵ Điển ra lệnh cấm sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi; đến tháng 1 năm 2006 thì lệnh cấm này có tác dụng trên toàn châu Âu, năm 2009 thì đến lượt Mỹ cũng cấm.
Đầu năm nay, Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kì (FDA) đã thông qua lần cuối tài liệu hướng dẫn cho nông dân sử dụng kháng sinh đúng đắn và khôn ngoan, và yêu cầu các công ty sản xuất thuống kháng sinh tự nguyện thực hiện theo lộ trình cắt giảm dần sử dụng các loại thuốc quan trọng, không cho bán dưới dạng thuốc không kê đơn nữa. Những người theo chủ nghĩa bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng cũng không khoan nhượng khi yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền phải mạnh tay hơn trong vấn đề này.
Ngày 19 tháng 11 năm 2012, một nhóm bao gồm 150 nhà khoa học người Mỹ, trong đó có người từng là uỷ viên hội đồng của FDA đã cùng đứng ra kêu gọi FDA quy định lại việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi.
Donald Kennedy, cựu uỷ viên hội đồng FDA và là chủ tịch danh dự của trường Đại học Stanford, nói: “Rõ ràng là việc cho thêm thuốc kháng sinh không nhằm mục đích chữa bệnh thường xuyên trong thức ăn chăn nuôi sẽ làm tăng khả năng kháng thuốc”.
Donald cũng nói thêm rằng, FDA đang kêu gọi ngành sản xuất thuốc thú y tự nguyện ngưng bán những loại kháng sinh quan trọng đối với sức khoẻ và kiểm soát bệnh trên cơ thể người, nhưng như vậy vẫn chưa đủ.
Theo dữ liệu của FDA cho biết, 80% các loại thuốc kháng khuẩn được bán tại Mỹ được dùng trong chăn nuôi. Các nước nhập khẩu nông sản áp dụng tiêu chuẩn sử dụng thuốc và hoá chất trong ngành sản xuất thực phẩm cũng như các quy định về an toàn thực phẩm đối với sản phẩm thuỷ sản rất cao và nghiêm ngặt.
Đặc biệt, ngành công nghiệp tôm toàn cầu trị giá tỷ đô (80 tỷ USD) là ngành có quy định cao và chặt chẽ nhất. Cụ thể, ở thị trường châu Âu, tiêu chuẩn của họ đặt ra đối với mức thặng dư hoá chất và kháng sinh trong các sản phẩm thuỷ sản điều kiện lý tưởng nhất là bằng 0 (mức zero). Cả Mỹ và châu Âu đều luôn nỗ lực để tăng cường nhận thức cho cư dân trên toàn thế giới về nguồn gốc xuất xứ và quá trình sản xuất của các loại thực phẩm mà họ nhập khẩu/ sử dụng; cũng như đưa ra các rào cản bằng quy định chặt chẽ hơn nhằm tạo ra nhiều cơ hội phát triển hơn cho các nhà sản xuất chất hỗ trợ thay thế cho kháng sinh.
Có tác dụng như kháng sinh
Trong tảo có chứa rất nhiều loại hoá chất có tác dụng y như kháng sinh, chẳng hạn như các hợp chất halogen (haloforms), các alkene được halogen hoá; alcohol; aldehyde, hydroqionone và ketone. Các hợp chất terpenoid, và terpernoid halogen hoá có tác dụng như kháng sinh cũng có rất nhiều trong tảo.
Các hợp chất sterol, hợp chất dị vòng (heterocyclic compound) và hợp chất pheloic cũng có những chức năng giống như kháng sinh. Các nhà khoa học đã tìm thấy một tác nhân kháng khuẩn tiềm năng – là một furaone, hay fimbrolide có trong tảo đỏ Delisea sống ở các vùng gian triều (intertidal zone) thuộc bờ biển Ireland. Tác nhân này đã được chứng minh là một hợp chất chống bẩn có hiệu quả, có thể dùng làm thuốc điều trị cho những trường hợp bị nhiễm Pseudomonas aeruginosa (hay còn gọi là trực khuẩn mủ xanh) mãn tính.
ỨNG DỤNG TẠI PHÁP
Benoît và Olivier Balusson là chủ trang trại nuôi heo theo hình thức tổng hợp (đẻ – vỗ béo) ở vùng Britanny, Pháp. Họ đã bắt tay vào thực hiện một nhiệm vụ đầy tâm huyết: “Làm sao giảm tối đa sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi” bằng cách áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có biện pháp dùng tảo.
Trại của Benoît và Oliver Balusson có hơn 1,900 con, và với quy mô như thế thì cách vận hành của họ cho thấy tính hiệu quả rất cao (Xem hình: hình chụp bởi Stuart Lumb).
Britanny là vùng chăn nuôi heo chiếm 80% sản lượng toàn nước Pháp. Hệ thống trại tổng hợp của Benoît và Oliver có tỷ lệ heo cai sữa hàng năm là 30con/nái/năm, được xem là khá cao so với trại có quy mô lớn như vậy. Nhiều trại heo ở Pháp cũng đạt tỷ lệ này, nhưng thường là những trại chăn nuôi quy mô nhỏ nông hộ, ít nái đẻ, và việc quản lý trại cũng dễ dàng, đơn giản hơn.
Trại Balusson ở Bréhan, Pháp
Trại Balusson là trại nuôi heo theo tổng hợp (đẻ – vỗ béo) với quy mô 1900 con, bao gồm cả heo nái đẻ và heo con nuôi thịt. Trại được xây dựng trên một khu đất rộng 250 ha. Năng suất sinh sản của heo nái nội đạt 29.3 heo con/nái/năm. Kích thước lứa đẻ trung bình là 13.29, tỷ lệ heo con chết trước khi cai sữa là 13.9%. Tổng kết từ các dữ liệu trên cho thấy tỷ lệ heo cai sữa hàng năm của trại là 11.45 con/ mỗi lứa đẻ. Trại Balusson thuộc hợp tác xã Cooperl của Pháp. Mục tiêu của trại là 49,000 con heo thịt mỗi năm – trong đó có một số heo cai sữa được thu về từ các trại nuôi gia công ở địa phương.
Chiến Lược Chăn Nuôi Ít Sử Dụng Kháng Sinh
Kháng sinh là một trong những vấn đề được trại Balusson đặc biệt quan tâm – trại cố gắng tìm mọi cách giảm thiểu tối đa sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi. Hiện nay trại chỉ đang dùng 2 loại kháng sinh, đó là Amoxycillin – dùng để tiêm cho heo con trước khi cai sữa để phòng bệnh viêm khớp, và trimethoprim/sulfamethoxazole để phòng bệnh viêm cầu khuẩn bằng cách cho vào nước uống của heo khi cần.
Tuy nhiên, mục tiêu lý tưởng nhất của trại trong tương lai là làm sao giảm tới mức không cần dùng kháng sinh. Để làm được điều này, trại phải đưa ra một số chiến lược tổng thể, bắt đầu từ việc tạo môi trường sống lành mạnh và an toàn cho heo. Ví dụ: chuồng trại chất lượng cao, cách ly tốt, vật liệu làm chuồng phải phù hợp với tiêu chuẩn, nước uống sạch, và kèm theo đó là một số chiến lược đảm bảo sức khoẻ tốt cho heo như tiêm phòng, vv…
Giữ Vệ Sinh Chuồng Trại và Đảm Bảo Sức Khoẻ Của Heo Bằng Tảo
Để hoàn toàn loại bỏ kháng sinh trong chăn nuôi ở một trại quy mô lớn như Balusson thì cần phải làm rất nhiều thứ; chẳng hạn như phải tập trung đảm bảo điều kiện dinh dưỡng và vệ sinh cho heo. Anh em nhà Balusson nghĩ, tảo biển chính là loại vật liệu có thể đáp ứng được cả hai nhu cầu trên, vừa có thể dùng làm phụ gia trong thức ăn chăn nuôi để bổ sung dinh dưỡng, vừa là sản phẩm giữ vệ sinh chuồng trại. Xét về điểm này thì nhà Balusson có nhiều lợi thế vì họ cũng là nhà sáng lập công ty Hervé Balusson – một công ty có hơn 20 năm kinh nghiệm chiết xuất các hợp chất thiết yếu từ tảo biển dùng trong chăn nuôi gia súc.
Mới đây, nhà Balusson vừa đầu tư, góp vốn vào công ty I-Tek của Pháp chuyên kinh doanh sàn heo nái đẻ.
Chiến Lược Cho Ăn
Phần lớn heo của trại Balusson được cho ăn bằng cám ướt tự trộn, ở Pháp họ gọi đó là “súp cho heo”. Heo nái đẻ của trại là đối tượng được bổ sung tảo trong khẩu phần ăn nhiều nhất. Chúng được nuôi chung trong một khu rộng lớn, có vách ngăn từng con để không tranh ăn của nhau. Thức ăn được đổ vào máng dài chạy dọc theo vách chuồng và được điều chỉnh để heo ăn liều lượng hợp lý.
Trại thiết lập lịch bổ sung tảo vào khẩu phần ăn của heo nái bằng cách hoặc là dùng các sản phẩm được làm từ tảo, hoặc dùng các chất phụ gia có thành phần tảo để tăng dinh dưỡng cho heo.
Dùng Tảo Để Ngăn Ngừa Tác Hại Của Độc Tố Mycotoxin Và Giảm Stress Cho Heo Con
Tảo có thể được dùng làm chất nền, chẳng hạn như chất kết dính mycotoxin – kết hợp tảo, đất sét và một số loại vật liệu thẩm thấu khác. Công ty MT.x+ đã được thành lập để sản xuất ra các dòng sản phẩm này. Đối với trại Balusson, độc tố mycotoxin trong các loại ngũ cốc là vấn đề nan giải, do đó họ thường xuyên phải bổ sung chất kết dính này vào khẩu phần ăn của heo. Ngoài ra, các sản phẩm có nguồn gốc từ tảo cũng đóng vai trò rất quan trọng trong khẩu phần thức ăn cho heo con trong giai đoạn cai sữa (ở trại Balusson, heo cai sữa thường ở độ tuổi 21 ngày tuổi, cân nặng trung bình 6kg). Để giảm stress và tăng cường hệ miễn dịch cho heo con trong giai đoạn này, trại cho bổ sung tảo ở dạng si-rô vào thức ăn của heo con trong 3-5 ngày. Sản phẩm này giúp điều hoà tính miễn dịch nhờ các hoạt động của Marine sulfated polysacchrarides (MSP), vitamin và amino acid. Theo thông tin trên website của công ty, MSP điều hoà miễn dịch có thể làm tăng phản ứng miễn dịch của heo nhờ kích hoạt các thụ thể của hệ thống miễn dịch tự nhiên.
Ngoài ra, MPS còn có chức năng kích thích sự tiết ra mucin (một protein giúp bảo vệ đường tiêu hoá). Tiêu biểu cho chức năng này có sản phẩm Ecopiglet, chứa tảo và đất sét tán mịn – là sản phẩm chuyên dùng để giải quyết các vấn đề về đường ruột. Ở trại Balusson, người ta rắc sản phẩm này lên đệm lót của chuồng úm khi heo con được 5 ngày tuổi.
90% số heo trong trại được đo tỷ lệ mỡ lưng mỗi thứ Sáu, Bảy và Chủ Nhật hàng tuần bằng máy quét Ranco.
Vấn Đề Vệ Sinh
Tảo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tình trạng vệ sinh của trại heo. Khi trộn một số hợp chất chiết xuất từ tảo với khoáng chất, dầu và montmorillonite – một loại đất sét mịn và khô, chúng ta có thể tạo ra được một loại bột hút ẩm mạnh (tên gọi là Mistral), được dùng trong nhiều trường hợp khác nhau để giữ cho trại heo được sạch.
Heo con sơ sinh được nhúng vào một cái bồn có chứa bột này ngay khi chúng vừa ra đời để làm cho chúng khô nhanh hơn.
Trong giai đoạn cai sữa, khi tổng hợp heo con ở các bầy khác nhau lại, heo con thường cắn nhau và bị stress vì khác mùi. Nếu ngay từ khi mới sinh heo con được nhúng vào bột tảo nêu trên, chúng sẽ giảm được mùi đặc trưng của mình và mang một mùi khác dễ chịu hơn, một mùi chung với cả bầy trong trại. Điều đó sẽ làm giảm tỷ lệ cắn/đánh nhau và giảm stress.
Bột này còn có thể được dùng để bôi vào âm hộ của heo nái sau khi thụ tinh để đảm bảo vệ sinh tối đa.
Ngoài những biện pháp nêu trên, trại còn dùng nhiều biện pháp khác để đảm bảo vệ sinh. Chẳng hạn, trong những năm gần đây trại đã cho đóng cửa để tránh lây nhiễm chéo. Trước đó, trại nhập giống về từ đàn giống vệ tinh của Pháp, nhưng bây giờ trại chỉ mua tinh của một số dòng thuần để duy trì chất lượng của heo nái thế hệ cụ kỵ (GGP).
Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng, sở dĩ trại Balusson không đề cập đến biện pháp áp dụng biện pháp giữ vệ sinh trong quá trình thiến heo con vì trại không thực hiện việc này. Không thiến heo giúp cho năng suất của trại cao hơn.
ỨNG DỤNG TẠI IRELAND
Một trong những chất thay thế kháng sinh được Mỹ và châu Âu lưu ý đến là sản phẩm được công ty Ocean Harvest Technology phát triển – đó là sản phẩm chiết xuất từ tảo lớn (macroalgae/seaweed)
Bờ biển Ireland cũng có một số loài tảo nâu phổ biến có tác dụng kháng khuẩn Vibrio rất tốt – có thể được ứng dụng rộng rãi trong ngành nuôi trồng thuỷ sản. Nhìn chung, qua nghiên cứu cho thấy tảo có khả năng kháng khuẩn tốt, có tác dụng đối với nhiều loại vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cúu về cơ chế hoạt động chính xác của nó và khả năng kết hợp với những hợp chất khác vẫn chưa được thực hiện triệt để.
Thử nghiệm cho heo ăn thức ăn có chứa tảo OceanFeed
Trong năm 2011, Công ty Ocean Harvest Technology đã thuê một nhóm chuyên nghiên cứu về thức ăn chăn nuôi heo ở Ireland để thử nghiệm sản phẩm thức ăn OceanFeed dành cho heo với hàm lượng lần lượt là: 0.5%, 2% và 5%. Thử nghiệm được tiến hành trên 240 con heo, kết quả thu được sẽ đem so sánh với kết quả của heo được cho ăn bằng khẩu phần ăn bình thường (đối chứng).
Vì phải tuân theo quy định hiện hành của ngành chăn nuôi heo tại Ireland nên công ty OHT không thể thay thế toàn bộ thành phần khoáng chất và premix bổ sung vitamin trong thử nghiệm này. Do đó, OHT phải tiến hành thử nghiệm ở dạng bổ sung vào những premix truyền thống. Thử nghiệm đầu tiên sẽ cho thấy liệu tảo có thể được sử dụng trong thức ăn cho heo không, và có tác dụng phụ hay phản ứng tiêu cực nào trong khẩu phần ăn có chứa tảo không.
Sau bốn tháng thử nghiệm trên heo con từ giai đoạn cai sữa cho đến khi đạt trọng lượng 100kg, kết quả cho thấy hiệu quả rất tích cực, rõ ràng nhất là từ khẩu phần ăn có chứa 5% hợp chất từ tảo, heo có biểu hiện ăn ngon miệng hơn và sức khoẻ đường ruột được cải thiện tốt.
Về hiệu quả chuyển đổi thức ăn và khả năng tăng trọng, heo được cho ăn tảo cho thấy hiệu quả chuyển đổi thức ăn tốt hơn.
Cuối giai đoạn thử nghiệm, 16 con heo được đem đến lò mổ để kiểm tra mùi vị thịt và sức khoẻ đường ruột của heo.
Các kết quả thu được từ quá trình thử nghiệm có thể tóm tắt như sau:
– Tỷ lệ tăng trọng tốt hơn (heo được cho ăn khẩu phần ăn có chứa 0.5% tảo cân nặng hơn 5.5kg và có tỷ lệ thịt nạc cao hơn heo đối chứng (cho ăn bằng khẩu phần ăn dành cho heo thịt bình thường)
– Hiệu suất chuyển đối thức ăn của heo được cho ăn khẩu phần ăn của OceanFeed cao hơn 0.06% so với heo đối chứng.
– Cải thiện đáng kể mùi vị và độ dai của thịt heo
– Cải thiện sức khoẻ lâm sàng của heo và nhìn sắc heo tươi hơn
– Cải thiện hệ vi sinh đường ruột và giúp heo phát triển tốt về mặt hình thái
– Cải thiện môi trường xung quanh vì tính không loại thải của các chất tổng hợp ngoại trong thức ăn
Thử nghiệm trên trại nuôi heo công nghiệp
Từ những kết quả thu được của thử nghiệm ban đầu, công ty OHT đã mạnh dạn triển khai thử nghiệm quy mô lớn hơn, đó là ở một trại heo nằm tại phía tây nam Ontario có công suất hơn 10,000 con mỗi năm. Kết quả đầu tiên nhất mà nhóm nghiên cứu thu nhận được là những thay đổi của môi trường, cụ thể là ít mùi hôi hơn vì lượng amonia thải ra ít hơn. Môi trường làm việc cho công nhân trông nom trại cũng được cải thiện vì heo ít bị stress hơn. Ngoài ra, xét về năng suất thì heo tăng trọng tốt hơn, chu kì chăn nuôi ngắn hơn và tỷ lệ chết thấp hơn.
Tuy nhiên, hiệu quả quan trọng nhất của khẩu phần ăn có chứa sản phẩm Oceanfeed là giảm được 2 lần tiêm kháng sinh (trong tổng số 4 lần của một vụ nuôi) mà vẫn duy trì sức khoẻ tốt cho heo. Hiện trại nuôi này đang có kế hoạch tăng dần việc sử dụng sản phẩm OceanFeed trong khẩu phần ăn của heo sao cho hoàn toàn không cần sử dụng kháng sinh.
Tổng giá trị của ngành heo toàn cầu là 200 tỷ Euro, như vậy có thể thấy tương lai của các sản phẩm phụ gia thức ăn làm từ tảo trong ngành này là hoàn toàn rất có tiềm năng.

Dịch và tổng hợp bởi: 
Hà Thu
Asian Agribiz
Tin tức chuyên ngành Thịt, Chăn Nuôi Heo, Bò Thịt, Bò Sữa, Gia Cầm – Thị Trường Châu Á, Châu Á Thái Bình Dương
Mobile: +84.988.692.338
Email : corazondehathu@gmail.com
Hochiminh City, Vietnam
Skype: corazondehathu
Linkedin profile: https://vn.linkedin.com/pub/ha-thu/34/381/48b

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s